Tahsilat Makbuzu ile Tediye Makbuzu Farkı Nedir?

Tahsilat makbuzu ile tediye makbuzu farkı, ödemenin yönündedir: tahsilat makbuzu işletmeye giren, tediye makbuzu işletmeden çıkan ödemeyi belgeler.

Tahsilat Makbuzu ve Tediye Makbuzu Nedir?

Tahsilat makbuzu ve tediye makbuzu, işletmelerin kasadan geçen ödemeleri kayda almak için kullandığı iki tamamlayıcı belgedir. Biri para alınırken, diğeri para ödenirken düzenlenir; ikisi birlikte kasa hareketlerinin izini sürmeyi kolaylaştırır.

Tahsilat Makbuzu

Tahsilat makbuzu, işletmenin bir müşteriden ya da başka bir kişiden aldığı ödeme karşılığında düzenlediği belgedir. Makbuzun bir nüshası ödemeyi yapan kişiye verilir; böylece ödeyen taraf ödemeyi yaptığını, işletme de parayı aldığını belgelemiş olur.

Elden yapılan cari hesap ödemeleri, kaparolar ve kasaya nakit giren taksitler, tahsilat makbuzunun sık kullanıldığı işlemlerdendir.

Tediye Makbuzu

Tediye makbuzu, işletmenin bir kişiye ya da firmaya yaptığı ödemeyi belgelemek için düzenlediği evraktır. Tediye kelimesi ödeme anlamına gelir; bu makbuz kasadan çıkan paranın kime, ne zaman ve hangi amaçla verildiğini gösterir.

Tediye makbuzunda en önemli ayrıntı imzadır: ödemeyi alan kişinin makbuzu imzalaması, paranın teslim edildiğini gösteren kayıt olarak işletmede kalır. Personele verilen avans, elden yapılan küçük ödemeler ya da bir tedarikçiye kasadan verilen tutar tediye makbuzuyla kayda alınabilir.

Tahsilat ve Tediye Makbuzu Karşılaştırma Tablosu

Tahsilat ve tediye makbuzu arasındaki temel fark ödemenin yönüdür; makbuzu düzenleyen, imzalayan ve nüshayı saklayan taraf da buna göre değişir. Aşağıdaki tablo iki belgeyi yan yana gösterir:

Uygulama işletmeden işletmeye değişebilir. Hangi işlemde hangi makbuzun, kaç nüsha ve nasıl kullanılacağını mali müşavirinizle netleştirmenizi öneririz.

Makbuzda Hangi Bilgiler Bulunur?

Bir makbuzda genellikle iki tür bilgi bulunur: önceden basılan sabit firma bilgileri ve her işlemde doldurulan alanlar. Sabit bilgilerin basılı olması hem zaman kazandırır hem de makbuzun düzenli ve kurumsal görünmesini sağlar.

• Basılı alanlar: Logo, ticari unvan, adres, telefon ve gerekirse vergi bilgileri ile makbuzun türünü gösteren Tahsilat Makbuzu ya da Tediye Makbuzu başlığı.
• Takip alanları: Seri ve sıra numarası. Numaralı makbuzlarda kaybolan ya da atlanan belge kolayca fark edilir.
• Doldurulan alanlar: Tarih, ödeyen ya da ödeme yapılan kişinin adı veya unvanı, tutarın rakamla ve yazıyla gösterimi, ödeme şekli ve açıklama.
• İmza alanları: Teslim eden ve teslim alan için ayrı imza yerleri; gerekirse kaşe alanı.

Tutarın hem rakamla hem yazıyla yazılması, sonradan yapılabilecek değişikliklere karşı yaygın bir önlemdir. Makbuzlar çoğunlukla bir nüshası koçanda kalacak şekilde çok nüshalı hazırlanır. Nüsha, numaralandırma ve cilt tercihlerini tahsilat ve tediye makbuzu basımı sırasında ihtiyacınıza göre birlikte belirleriz.

Makbuz, Fatura ve Serbest Meslek Makbuzu Arasındaki Fark

Tahsilat ve tediye makbuzu, paranın el değiştirdiğini kayda alan belgelerdir; genel uygulamada satışı ya da hizmeti belgeleyen fatura veya serbest meslek makbuzunun yerine geçen belgeler olarak görülmez. Fatura satışı, makbuz ise o satışa ait ödemenin alındığını ya da yapıldığını gösterir.

Serbest meslek makbuzu; avukat, mali müşavir ve mimar gibi serbest meslek sahiplerinin aldıkları ücreti belgelediği ayrı bir evraktır ve Maliye anlaşmalı matbaalarda basılır. Bu tür evrakları Maliye anlaşmalı evraklar sayfamızda topladık. Fatura düzenlemeyen kişilerden yapılan alımlarda kullanılan belge için gider pusulası nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

Bir ödeme için hangi belgenin düzenlenmesi gerektiği, işlemin türüne ve tarafların durumuna göre değişir. Kesin bilgi için mali müşavirinize danışın.

Firmaya Özel Makbuz Hazırlatırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Firmaya özel makbuz hazırlatmadan önce makbuzu kimin, nerede ve hangi işlemler için kullanacağını netleştirmek, doğru alanları ve nüsha düzenini seçmeyi kolaylaştırır. Şu soruların cevabını önceden düşünmenizi öneririz:

• Yalnızca tahsilat makbuzu mu, yalnızca tediye makbuzu mu, yoksa ikisi birden mi kullanılacak?
• Makbuzun kaç nüsha olması ve nüshaların kimde kalması gerekiyor?
• Birden fazla kasa ya da şube varsa makbuzlar ayrı serilerle mi takip edilecek?
• Ödemeler yalnızca nakit mi, yoksa çek gibi farklı yollarla da mı yapılıyor?
• Logo, ticari unvan ve iletişim bilgileri güncel mi?

İki makbuzu birlikte kullanacaksanız başlıklarını ve renklerini birbirinden kolay ayırt edilecek şekilde tasarlamak, kasa giriş ve çıkışlarının karışmasını önler. Makbuzlarınızı fatura ve antetli kağıt gibi diğer evraklarınızla aynı tasarım dilinde de hazırlayabiliriz.

Seçenekleri makbuz basımı sayfamızda bulabilirsiniz. Teklif için WhatsApp'tan 0533 815 93 43 numarasına yazabilir, 0232 425 37 61 numaralı telefondan arayabilir ya da iletişim formunu kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tahsilat ve tediye makbuzunu kim imzalar?

Tahsilat makbuzunu genellikle parayı alan işletme adına yetkili kişi imzalar ve bir nüshasını ödemeyi yapana verir. Tediye makbuzunda ise ödemeyi teslim alan kişinin imzası öne çıkar; imzalı nüsha işletmede kalır. İmza ve kaşe düzenini mali müşavirinizle belirleyebilirsiniz.

Havale veya EFT ile alınan ödemeler için de tahsilat makbuzu düzenlenir mi?

Banka üzerinden yapılan ödemelerde dekont zaten bir kayıt oluşturduğu için tahsilat makbuzu çoğunlukla elden ve kasaya yapılan ödemelerde kullanılır. Bazı işletmeler takibi kolaylaştırmak için banka ödemelerinde de makbuz düzenler. İşletmenize uygun yöntemi mali müşavirinizle netleştirmenizi öneririz.

Tediye makbuzu ile gider pusulası aynı şey mi?

Hayır, ikisi farklı amaçlara hizmet eder. Tediye makbuzu işletmeden çıkan ödemenin kime verildiğini kayda alır; gider pusulası ise fatura düzenlemeyen kişilerden alınan mal ve hizmetler için düzenlenen ve Maliye anlaşmalı matbaada basılan bir belgedir. Hangi durumda hangisinin gerektiğini mali müşavirinize danışın.

Tahsilat ve tediye makbuzları muhasebede ne işe yarar?

Bu makbuzlar genellikle kasa hesabındaki giriş ve çıkış kayıtlarına dayanak olur. Düzenli ve numaralı tutulduklarında kasadaki para ile kayıtları karşılaştırmak kolaylaşır. Kayıtların nasıl işleneceğini mali müşaviriniz belirler.